نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

استادیار گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

چکیده

جنگ تحمیلی عراق علیه جمهوری‌اسلامی‌ایران (1980-1988) چشم‌انداز اقتصادی-اجتماعی و همچنین توسعه پایدار مناطق مرزی به‌ویژه استان کرمانشاه در غرب ایران را تحت تأثیر قرار داد؛ منطقه‌ای که به‌دلیل نزدیکی به درگیری و بحران، آسیب‌های قابل توجهی را متحمل شده است. اهمیت این موضوع در ادراک اثرات طولانی مدت جنگ فرسایشی بر توسعه منطقه‌ای و ضرورت بازسازی مناطق آسیب دیده از جنگ است. در همین راستا، سوال اصلی پژوهش این است: جنگ تحمیلی عراق علیه ایران چه پیامدهای اقتصادی-اجتماعی بر روند توسعه پایدار در استان کرمانشاه برجای گذاشته است؟ این فرضیه مطرح است که جنگ تحمیلی به‌شدت مانع توسعه منطقه شده و منجر به‌رکود اقتصادی طولانی مدت و اختلالات اجتماعی گردیده است. بنابراین، اهداف این تحقیق، شامل ارزیابی تأثیر جنگ بر زیرساخت‌های اقتصادی-اجتماعی، توسعه پایدار، اشتغال، آموزش و خدمات عمومی و شناسایی اقدامات بازیابی پس از جنگ می‌باشد. از اینرو، این پژوهش به‌لحاظ مبانی متدلوژیک، مبتنی بر نظریه درگیری و مدل‌های بازسازی پس از جنگ است که به‌توضیح چگونگی اختلال جنگ در توسعه و چالش‌های بهبود کمک می‌کند؛ به‌عبارتی از یک رویکرد ترکیبی بهره می‌گیرد و تجزیه و تحلیل تاریخی داده‌های متعارض و تحلیل محتوای

صاحب‌نظران در این حوزه را ترکیب می‌کند. یافته‌های تحقیق نیز حاکی از آن است که جنگ منجر به‌تخریب گسترده زیرساخت‌ها، اتلاف سرمایه‌های انسانی و جابجایی جمعیت شد که این امور، رشد اقتصادی و توسعه پایدار استان را برای چندین دهه معوق نمود؛ هرچند که تلاش‌ها جهت بازسازی ویرانه‌های پس از جنگ ادامه دارد اما توسعه پایدار همچنان ناهموار بوده و مناطق‌روستایی از مراکز شهری عقب هستند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

ببری گنبد سکینه(1402). تبیین حکمرانی چین درعرصه هوش مصنوعی، چشم انداز و راهبردها در غرب آسیا، غرب آسیا، 1(3)، 37-23.
پورجبار، پژمان (1392). کرمانشاه در جنگ.تهران: بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس.
پورمحمدی، محمدرضا و همکاران (1391). تحلیل توسعه یافتگی شهرستان­های استان کرمانشاه. برنامه ریزی فضایی، 2(1)، 1-26.
دانش­نیا، فرهاد و محمدی­فر، یوسف (1401). مدیریت توسعه پایدار شهر کرمانشاه؛ رهیافت اقتصاد سیاسی. اقتصاد سیاسی بین­الملل، 5(1)، 375-388. 
لهسائی­زاده، عبدالعلی (1387). نظریه­های جدید در مکتب تضاد. جامعه شناسی، 3(10)، 31-9.
نیک­پیمان، یاسر و همکاران (1399). اثر جنگ تحمیلی ایران و عراق بر مدیریت و حکمرانی منابع آب در استان کرمانشاه. پژوهش­های دانش زمین، 11(44)، 37-46.
Amirahmadi, Hooshang (1990). Revolution and economic transition: The Iranian experience. Suny Press.
Collins, R (1975). Conflict sociology: Toward an explanatory science. Academic Press.
Dahrendorf, Ralf (1959). Class and class conflict in industrial society. Stanford University Press.
Doyle, Michael W. and Sambanis, Nicholas (2000). International peacebuilding: A theoretical and quantitative analysis. American Political Science Review, 94(4), 779-801.
Duffield, Mark (2007). Development, security and unending war: Governing the world of peoples. General & Introductory Political Science.
 Ehteshami, A (2004). Iranian development strategy since the revolution. Brill.
 Farzin, F (2007). Psychological effects of war: The Iranian case. Tehran University Press.
 Fathi, A. (1989). Revolutionary Iran: Challenge and response in the Middle East. Routledge.
 Galtung, Johan (1971). A structural theory of imperialism. Journal of Peace Research, 8(2), 81-117.
 Hiro, Dilip (1991). The longest war: The Iran-Iraq military conflict. Routledge.
Kamrava, M. (1993). Revolutionary politics and economic development in Iran. Cambridge University Press.
Karsh, E (2002). The Iran-Iraq war: A military and strategic history. Yale University Press.
 Keen, D (2000). Incentives and disincentives for violence. In M. Berdal & D. Malone (Eds.), Greed and grievance: Economic agendas in civil wars (pp. 19-41). Lynne Rienner Publishers.
 Mac Ginty, Roger (2011). International peacebuilding and local resistance: Hybrid forms of peace. Palgrave Macmillan.
Marx, Karl (1848). The communist manifesto. International Publishers.
Murray, Williamson & Woods, Kevin (2014). The Iran-Iraq war: A military and strategic history. Cambridge University Press.
 Paris, Roland (2004). At war’s end: Building peace after civil conflict. Cambridge University Press.
Razavi, H (2003). War and economic decline in Iran, Oxford University Press.
Razoux, Pierre (2015). The Iran-Iraq war. Harvard University Press.
 Richmond, Oliver (2011). A post-liberal peace. Routledge.
 Sahimi, M (2001). Iran’s economic structure and challenges. Stanford University Press.
Shirazi, M (1998). The post-war reconstruction of Iran. Palgrave Macmillan.
https://www.mehrnews.com