نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه صنعتی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران

2 استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی (ره)، تهران، ایران

چکیده

دفاع مقدس (جنگ تحمیلی هشت ساله عراق علیه ایران) به عنوان یکی از مهم‌ترین وقایع تاریخ معاصر ایران، تأثیرات عمیقی بر استحکام و پایداری انقلاب اسلامی گذاشت. از منظر امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری، دفاع مقدس نه تنها یک جنگ نظامی، بلکه یک آزمون الهی و فرصتی برای تثبیت ارزش‌های انقلاب بود. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، اسناد تاریخی و بیانات امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری، به بررسی تأثیر دفاع مقدس بر استحکام و پایداری انقلاب اسلامی می‌پردازد. سوال اصلی این پژوهش آن است که از منظر امامین انقلاب، دفاع مقدس چگونه به تقویت پایه‌های انقلاب اسلامی و تثبیت آن در برابر تهدیدات داخلی و خارجی کمک کرده است؟ یافته‌های پژوهش به شرح ذیل است: امام خمینی (ره) با تأکید بر مفهوم "جنگ حق علیه باطل"، دفاع مقدس را به عنوان عاملی برای وحدت ملی و تقویت روحیه مقاومت در برابر دشمنان داخلی و خارجی معرفی کردند. از دیدگاه مقام معظم رهبری نیز دفاع مقدس به عنوان یک مدرسه بزرگ تربیتی عمل کرد که در آن ارزش‌هایی مانند شهادت‌طلبی، ایثار، و مقاومت در برابر ظلم نهادینه شد. این دوره همچنین باعث ایجاد یک گفتمان مقاومت در سیاست خارجی ایران شد که تا امروز نیز ادامه دارد. دفاع مقدس با ایجاد یک اتحاد ملی بین اقشار مختلف جامعه، از جمله نظامیان، روحانیون، و مردم عادی، به تقویت پایه‌های انقلاب کمک کرد و ثبات داخلی را در شرایط بحرانی تضمین نمود. دفاع مقدس نه تنها به عنوان یک عامل بازدارنده در برابر تهدیدات خارجی عمل کرد، بلکه با تقویت روحیه مقاومت و وحدت ملی، به استحکام و پایداری انقلاب اسلامی در طول زمان کمک شایانی نمود. این دوره به عنوان یک فصل درخشان در تاریخ انقلاب، همواره به عنوان الگویی برای مقاومت و ایستادگی در برابر ظلم و استکبار جهانی مطرح می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

قرآن کریم.
نهج البلاغه.
اکبر زاده، رجب؛ محمدزاده بنی طرفی، مهدی و سخاوتیان، سیدامیر. (1402). مؤلفه ها و شاخص های دفاع مقدس در تثبیت انقلاب اسلامی. مطالعات دفاع مقدس، 9(1)،61-81.
التیامی نیا، رضا. (1400). تحلیل گفتمانی و جامعه شناختی دفاع مقدس و تاثیر آن در تقویت همبستگی، وحدت و قدرت ملی. پژوهش‌های انقلاب اسلامی، 10(1)، 9-35.
امرائی، افسانه. (1402). بررسی میزان نقش ارزش های دفاع مقدس در تقویت آرمان های انقلاب اسلامی، پانزدهمین کنفرانس ملی حقوق، علوم اجتماعی و انسانی، روانشناسی و مشاوره، شیروان.
برون، مهرداد،1401،فرهنگ ایثار و شهادت و دفاع مقدس،اولین همایش ملی ایثار، مقاومت، جهاد و شهادت، اردبیل.
حسینی خامنه ای، سید علی، مجموعه سخنرانی‌ها و پیام‌های معظم له، وبسایت Khamenei.ir.
حق شناس، مرتضی. (1386). کارکرد دفاع مقدس در تقویت هویت ملی اسلامی. سمینار هویت ملی – اسلامی.
شفیعی فر, محمد و صفیارپور, علی. (1400). جامعه شناسی سیاسی دفاع مقدس؛ تثبیت انقلاب اسلامی. جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی. 2 (1)، 44-23.
شمسی، عبدالله. (1382). جامعه‌شناسی سیاسی احزاب: سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، تهران: نشر تحسین
شیدائیان، حسین. (1386). الزامات آینده انقلاب اسلامی از نگاه امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری، حصون. شماره 11، 82-66.
متقی، ابراهیم و زهدی، یعقوب. (1400). بازدارندگی دفاعی ایران در دوران دفاع مقدس. پژوهش‌های معاصر انقلاب اسلامی، 3 (9)، 116-99.
متقی، ابراهیم و قربانی، مهدی. (1401). اقتصاد سیاسی ایران در دوران دفاع مقدس. مطالعات دفاع مقدس، 8(1)،85-109.
مکوندی گوداژدر، سعید، عبدالخانی، لنا، اکبر زاده، فریدون و شهابی، روح الله. (1401). بررسی بحران هویت در جوامع دستخوش تغییر: مطالعه موردی شکل گیری کودتای نقاب (نوژه). جامعه شناسی سیاسی ایران، 5(7)، 262-278.
موسوی خمینی، سید روح الله (1409ق). صحیفه امام خمینی (ره)، تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى.