نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت رسانه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، دانشکده مدیریت، تهران، ایران

2 دانشیار گروه مدیریت رسانه دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، دانشکده مدیریت، تهران، ایران

3 استادیار گروه ژورنالیسم و خبر دانشکده ارتباطات و رسانه ، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران

4 اســتادیار گروه اندیشــه و مطالعات فرهنگی، دانشکده هنر، رسانه و فضای مجازی، دانشگاه امام حسین (ع)، تهران، ایران

چکیده

گفتمان مقاومت، به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های بنیادین سیاست خارجی و دفاعی-امنیتی جمهوری اسلامی ایران ، نقش محوری در شکل‌دهی به سیاست‌های منطقه‌ای و پاسخگویی به تهدیدات امنیتی خارجی ایفا می‌کند. در عصر شبکه‌های اجتماعی، سلبریتی‌ها به‌عنوان انسان‌رسانه‌هایی با نفوذ گسترده، به یکی از کنشگران کلیدی در عرصه ترویج گفتمان‌ها و شکل‌دهی به افکار عمومی بدل شده‌اند. امری که در خلال جنگ 12 روزه نیز شاهد آن بوده ایم . این پژوهش با هدف تحلیل نقش و استخراج الگوی مفهومی عملکرد سلبریتی‌های ایرانی در ترویج گفتمان مقاومت در خلال جنگ ۱۲روزه ، با استفاده از روش‌شناسی ترکیبی کیفی تحلیل مضمون و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته برده است. داده‌های پژوهش شامل محتوای منتشرشده توسط ۲۵ سلبریتی ایرانی در بازه جنگ ۱۲ روزه در بستر شبکه اجتماعی و نظرات نخبگان رسانه‌ای بوده که با روش نمونه‌گیری هدفمند گردآوری شده است.

یافته‌ها نشان داد که سلبریتی‌ها از طریق بازنمایی دوگانه «ما/دیگران»، مشروعیت‌بخشی به مقاومت، روایت‌پردازی شهادت‌محور و مواجهه غیرمستقیم با گفتمان‌های رقیب، نقش مؤثری در تثبیت و تعمیق گفتمان مقاومت ایفا کرده‌اند. بر اساس این یافته‌ها، مدل سه‌لایه‌ای کنشگری سلبریتی‌ها در سه سطح گفتمانی، رسانه‌ای و آگونیستی احصاء گردید که تعامل این سه لایه در تبیین نقش انسان‌رسانه‌ها در جنگ روایت‌ها و رقابت گفتمانی مؤثر است. مدل فوق می تواند با ارائه یک الگوی مفهومی جدید از نقش و لایه های کنشی سلبریتی‌ها به ارتقای امنیت نرم در چارچوب رقابت آگونیستی گفتمان‌ها کمک نموده و به‌ عنوان مبنایی برای سیاست‌گذاری های فرهنگی و مطالعات رسانه‌ای در آینده ی فضای مجازی کشور مورد بهره برداری قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات