نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

گروه فقه و مبانی حقوقی اسلامی. دانشکده الاهیات و معارف اسلامی. دانشگاه ایلام. ایلام. ایران

چکیده

استفاده از زور در روابط بین‌الملل نامشروع است و در منشور ملل متحد این قاعده سخت در مورد امنیت جمعی و دفاع مشروع تخصیص خورده است. بر خلاف تصریح منشور، بر بنیاد آموزه‌‌های حقوق بین‌الملل عرفی در صورت وجود تهدید فوری که نشان از حمله قریب‌الوقوع دشمن داشته باشد، کشورها می‌توانند به مراکز تهدیدزا حمله و نسبت به از بین بردن تهدیدات اقدام نمایند. از منظر فقهی جهاد دفاعی، واجبی عینی و فوری است که نیازی به اذن امام معصوم ندارد. منظور از جهاد دفاعی، جنگیدن با هر دشمنی است که نسبت به براندازی حکومت اسلامی نسبت به او ترس وجود دارد و بیم آن می‌رود که بر سرزمین مسلمانان سیطره یابد. دلیل این نوع جهاد، حفظ خط‌مشی دین، اصل حکومت اسلامی، نگهبانی از شریعت و مراقبت از نابودی آن، نگهبانی از شرف و آبروی مسلمانان و استقرار امنیت در جامعه اسلامی است. در این نوشتار که به شیوه توصیفی ـ تحلیلی نگارش یافت، ضمن بررسی دقیق جنگ تحمیلی 12 روزه رژیم اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران، با عنایت به عناصری مانند وجود قرائن قطعی بر وقوع حمله، وجود اولویت نسبت به مصلحت دفاعی و عدم نیاز به اذن امام معصوم و با استناد به عمومات ادله وجوب جهاد، روایات و مفهوم ولایت فقیه، مشروعیت دفاع پیش‌دستانه جمهوری اسلامی ایران اثبات گشته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات