نوع مقاله : پژوهشی
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، مدیریت رسانه، دانشگاه صداوسیما، تهران، ج.ا.ایران.
2 استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه مازندران
چکیده
اپلیکیشن تیکتاک، که در کمتر از یک دهه از یک پلتفرم سرگرمی به یک نیروی ژئوپلیتیک تبدیل شده، قدرت اصلی خود را نه از محتوای تولیدی کاربران، بلکه از «مکانیسم الگوریتمی» منحصربهفردش میگیرد. این مقاله استدلال میکند که الگوریتم تیکتاک، از طریق مهندسی صفحه «برای شما»، به یک ابزار فعال برای شکلدهی، تقویت و دستکاری روایتها در بحرانهای جهانی تبدیل شده است. این پلتفرم، برخلاف شبکههای اجتماعی مبتنی بر «گراف اجتماعی» (مانند فیسبوک) یا «گراف خبری» (مانند توییتر/ایکس)، یک «گراف محتوا»ی به شدت شخصیسازیشده و احساسمحور ایجاد میکند که میدان نبرد اطلاعاتی را متحول کرده است. این پژوهش با رویکردی کیفی (تحلیلی- تفسیری- تطبیقی)، به واکاوی نقش روایتسازِ الگوریتم تیکتاک در جنگ دوازدهروزه ایران و اسرائیل میپردازد که در آن، مکانیسمهای الگوریتمی به شکلی تعیینکننده برای بسیج افکار عمومی، مشروعیتزدایی از طرفین درگیر و شکلدهی به درک جهانی از منازعه به کار گرفته شدند. یافتهها نشان میدهد که الگوریتم تیکتاک با اولویتبندی سیستماتیک محتوای احساسی، شوکهکننده و سادهسازیشده بر تحلیلهای عمیق و زمینهمند، به ترویج روایتهای قطبی دامن زده و امکان گفتگوی سازنده را تضعیف میکند. این مکانیسم نه تنها درک عمومی از واقعیت را مهندسی میکند، بلکه با تأثیر بر روحیه عمومی، بسیج سیاسی و مشروعیت بینالمللی، میتواند مستقیماً بر نتایج منازعات اثرگذار باشد. در نهایت، این پژوهش بر ضرورت بازنگری در مفهوم «سواد رسانهای» برای عصر الگوریتمها تأکید کرده و استدلال میکند که درک «تاکتیکِ تیکتاک» برای تحلیلگران، دولتها و شهروندان به منظور مقابله با جنگهای نوین اطلاعاتی امری حیاتی است.
کلیدواژهها
موضوعات
)