نوع مقاله : پژوهشی
نویسنده
دانش آموخته دکتری مدیریت راهبردی فرهنگی، دانشکده مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول).
چکیده
انتقال فرهنگ و ارزشهای دفاع مقدس به نسل جوان، یکی از مهمترین دغدغههای فرهنگی کشور است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی الگوها، راهکارها و چالشهای مدیریت راهبردی در انتقال این فرهنگ در چارچوب نظریه بازتولید فرهنگی پیر بوردیو است. اهمیت موضوع در آن است که با گذر زمان و کاهش نسل شاهدان عینی، خطر فراموشی یا تحریف ارزشها افزایش مییابد. ازاینرو، بازتولید سرمایه فرهنگی دفاع مقدس در میدانهای جدید اجتماعی و رسانهای ضرورتی برای حفظ هویت ملی و انسجام اجتماعی محسوب میشود. روششناسی پژوهش کیفی و مبتنی بر نظریه دادهبنیاد است. دادهها از طریق مصاحبههای عمیق با خبرگان گردآوری و با کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. برای اعتباربخشی، از مثلث سازی دادهها و بازبینی خبرگان استفاده شد. یافتهها نشان داد شرایط علی شامل «کاهش تعلق نسلی» و «تغییر پارادایم رسانهای» است؛ شرایط زمینهای در «پراکندگی نهادی» و «کمبود منابع» نمود دارد؛ و شرایط مداخلهگر در دو سطح «تسهیلگر» (تأکیدات رهبری، فعالیتهای مردمی) و «بازدارنده» (تحریف تاریخی، جنگ روانی) عمل میکنند. پدیده محوری «مدیریت راهبردی انتقال بین نسلی فرهنگ دفاع مقدس» است که از طریق سه راهبرد اصلی دنبال میشود: «یکپارچهسازی نظام انتقال»، «بازآفرینی روایتها در قالبهای نوین» و «توانمندسازی روایتگران جوان». پیامدها در سه سطح هویتی، امنیت نرم و بینالمللی قابلمشاهده است. نتایج نشان میدهد انتقال مؤثر فرهنگ دفاع مقدس نیازمند الگویی جامع و پویاست که با بازتعریف روایتها در میدان فرهنگی جدید، هم از تحریف جلوگیری کند و همنسل جوان را به مشارکت فعال ترغیب نماید.
کلیدواژهها
موضوعات
)