فصلنامه علمی مطالعات دفاع مقدس

چکیده تمدن­ها همانند سایر پدیده های اجتماعی همواره در حال تغییر و دگرگونی هستند. آنچه تحت عنوان تمدن نوین غربی مطرح می­شود، مجموعه­ای از دستاوردهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در غرب است که در قالب نظام­های سیاسی سکولار و نظام اقتصادی سرمایه­داری متجلی شده است. این رویکرد که از انحاء مختلفی قابل نقد است، از منظر گفتمان انقلاب اسلامی و از جمله آراء آیت­الله خامنه­ای نیز مورد نقد واقع شده است. پژوهش حاضر درصدد است تا با هدف نقد تمدن نوین غربی، رویکرد مبنعث از گفتمان انقلاب اسلامی با توجه به آراء رهبر انقلاب اسلامی، حضرت آیت­الله خامنه­ای را بررسی نماید. بنابراین سؤال مطرح شده این است: مهم­ترین انتقادات وارد شدن بر تمدن نوین غربی از منظر گفتمان انقلاب اسلامی و آراء حضرت آیت­الله خامنه­ای^{(مدظله العالی)} شامل چه مواردی است؟ بر مبنای یافته­های پژوهش حاضر، مهم­ترین انتقادات وارده بر تمدن نوین غربی از منظر گفتمان انقلاب اسلامی و آراء حضرت آیت­الله خامنه­ای^{(مدظله العالی)}، سیطره علم تجربی و اثباتی، جدایی ارزش­ها از علم، سکولاریسم سیاسی، اقتصادی سرمایه­محور، نظام اجتماعی محدود به غرب و حقوق بشر سکولار می باشد. گفتمان انقلاب اسلامی با مطرح کردن مردمسالاری دینی، ابزاری بودن اقتصاد، طرح اقتصاد مقاومتی، نظام اجتماعی فراگیر و مبتنی بر عدالت و همکاری، حمایت از مستضعفان و عدالت خواهان، رویکرد جدیدی برای طرح اندیشه تمدن نوین اسلامی مطرح کرده است. روش مورد استفاده در پژوهش نیز، توصیفی-تحلیلی است.

چکیده سرمایه اجتماعی با مؤلفه ­هایی مانند اعتماد، مشارکت، انسجام و ارزش­ها شناخته می­ شود و امنیت ­ملی توانایی یک دولت در جلوگیری از تهدید نسبت به سه مؤلفه تمامیت ارضی، جامعه و رژیم است که مهم­ترین عناصر بقای دولت محسوب می شوند. امنیت­ ملی از پنج بخش امنیت­ نظامی، امنیت­ سیاسی، امنیت ­اقتصادی، امنیت ­اجتماعی و امنیت ­زیست ­محیطی تشکیل شده است. هدف از نگارش مقاله حاضر، پاسخ به این سؤال بود که سرمایه اجتماعی چه تأثیری بر امنیت ­ملی در هشت­سال دفاع مقدس داشته است؟ براین اساس، فرضیه پژوهش بر پایه مؤلفه­های بنیادین سرمایه ­اجتماعی، در تناظری مستقیم با مصادیق هشت سال دفاع مقدس، با روش تاریخی و با استفاده از ابزار اسنادی و منابع کتابخانه­ای مورد ارزیابی قرار گرفت. جمهوری اسلامی ایران درطی هشت سال جنگ تحمیلی توانست با سرودن حدیث پایداری، رشادت و دلاوری، امنیت، بقاء و عزّت را برای ملّت ایران به ارمغان آورد. یافته­ های به ­دست آمده از این مطالعه بیانگر وجود رابطه ­ای مستقیم و معنادار میان سرمایه اجتماعی و امنیت ملی بخصوص در بعد داخلی، در مطالعه موردی دفاع مقدس است. با توجه به عمق و شعاع این ارتباط به نظر می­رسد با تمرکز بر سرمایه اجتماعی بیش از سایر سرمایه ­ها به ­خوبی می­توان بر مشکلات و مصائب اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی کنونی کشور نیز فائق آمد.

چکیده ازجمله مسائل نوپدید انقلاب اسلامی درمسیر مهندسی اجتماعی اسلامی-ایرانی، موضوع سبک زندگی است که البته از جمله مسائل نوپدید تمدن غربی نیزهست. مطرح‌ شدن این مسئله توسط مقام معظم رهبری در بیانیه گام دوم نشان‌دهنده ضرورت ترویج سبک زندگی اسلامی و دوری از سبک زندگی غربی است موضوعی که امروز بسیار اهمیت دارد. بر همین اساس پژوهش حاضر به سهم خود می‌کوشد نقش ناجا در ساخت و بازساخت سبک زندگی ایرانی - اسلامیرا با تأکید بر منویات رهبری در بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی مورد تبیین قرار داده و با ارائه استراتژی‌های عملی، بربه‌کارگیری آندر جهان اجتماعی ایران ضرورتبخشد. تکنیک پژوهش حاضر مبتنی بر تکنیک دلفی که در پنل های هترونیک و در یک راند تعداد خبرگانی که با همکاری آن­ها تحلیل پژوهش انجامگرفت، 25 نفر بوده است. روابط بین عوامل مؤثر بر تحقق‌پذیری سبک زندگی ایرانی اسلامی بااستفادهازیک روش برای تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از آزمون تک نمونه‌ای T و معادلات ساختاری روابط علی بین متغیرها بهره گرفته است. نتایج حاکی از آن است که مقدار آماره شاخص پاسخ‌گویی(با ضریب 327/10 =T) ناجا بیشترین تأثیر و نقش را در چارچوب منویات رهبری داشته است که امر میزان پاسخ‌گویی مسئولین ناجا به مردم و نهادهای مدیریتی، می‌تواند اثربخشی مهمی در دست‌یازی به اهداف منظومه فکری بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی داشته باشد. بعدازآن نیز مؤلفه‌های مقبولیت، قدرت و نوآوری سازمان ناجا در رده‌های بعدی قرار داشته و امتیاز بالاتر از حد متوسط دریافت کرده‌اند.

چکیده ایران سرزمین کهنی است که در طول تاریخ خود تهاجم‌های گستردۀ زیادی را از سر گذارنده است. اولین اشغالگر این سرزمین در دورۀ اسطوره‌ای ضحاک تازی و آخرین اشغالگر صدام حسین بعثی بود که با حمایت دولت‌های استکباری غرب و شرق مرزهای غرب تا جنوب غربی کشور را به اشغال سپاهیان خود در آورد. بیرون راندن چنین اشغالگری مرهون حمیت و همدلی همۀ اقشار مردم و آحاد نیروهای مسلح از جمله ژاندارمری بود.هدف از انجام این تحقیق نگاهی کوتاه بر نقش مأموران ژاندارمری در جنگ است. با توجه به اینکه بیش از سه دهه از ادغام آن سازمان و تشکیل نیروی انتظامی واحد می گذرد، چنانچه به نقش موثر مامورام خدوم سازمان مزبور در جریان دفاع مقدس مردم ایران در مقابل تجاوز دشمن بعثی اشاره نشود؛ ممکن است ایثارگری های آنان در آن مقطع زمانی به فراموشی سپرده شود. روش انجام تحقیق توصیفی و روش گردآوری مطالب مراجعه به منابع و اسناد نوشته شده است. نتیجه حاکی از آن است که اولین دژهای حفاظتی کشور و اولین قربانیان این تجاوزگری، مأموران ژاندارمری در مرزهای مشترک با عراق بودند. در طول 8 سال دفاع مقدس مسئولان آن سازمان با ساماندهی 25 گردان رزمی سازمانی و غیرسازمانی و تبدیل واحدهای انتظامی مناطق عملیاتی به یگان‌های رزمی موجب حضور کارکنان این سازمان در عملیات‌های آفندی شدند. ضمناً با انجام هر عملیات آفندی، وظیفه پدافند و حفظ مواضع دفاعی نیز به رزمندگان ژاندارمری سپرده می‌شد و آن‌ها به بهترین نحو از این دستاوردها حراست می‌کردند. تقدیم 17443شهید، جانباز، آزاده و جاویداثر برگ زرینی از حضور مأموران ژاندارمری در دفاع از کیان ملی و تمامیت ارضی این آب و خاک است.

چکیده پدیده جنگ علی‌رغم ماهیت و زمان وقوع آن بخشی از تاریخ ملت‌هاست و به مثابه یک پدیده تاریخی در صورت‌بندی هویت و حیات اجتماعی و فرهنگی جوامع نقش اساسی ایفا می‌کند. گردشگری جنگ می‌تواند یک محور اساسی در تبادل فرهنگی و یکی از وجوه قابل‌اتکا جاذبه‌های گردشگری به شمار آید. مسأله اصلی پژوهش حاضر بررسی الگوی راهبردی عملیاتی جهت توسعه گردشگری و موزه‌های دفاع مقدس در استان خوزستان چیست. از اهداف این پژوهش بررسی و تحلیل موانع و ارائه الگویی راهبردی عملیاتی جهت توسعه گردشگری موزه‌های دفاع مقدس در استان خوزستان است. این پژوهش به لحاظ هدف؛ کاربردی و روش بررسی آن، توصیفی و از نوع پیمایشی بوده است. جامعه آماری آن را کلیه گردشگران و بازدیدکننده از موزه‌های دفاع مقدس خوزستان در سال 1399 است. دراین‌بین حجم نمونه (265 نفر) تعیین گردید. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS19 استفاده‌شده است. همچنین برای سنجش قابلیت اعتماد سازه‌های مورد نظر از ضریب آلفای کرونباخ استفاده‌شده است، در ادامه جهت ارائه مدل راهبردی از تحلیل سوات بهره گرفته‌شده است. نتایج نشان می‌دهد که بیشترین تأثیر را بر گردشگری موزه‌های دفاع مقدس متغیر ضعف بازاریابی داشته با ضریب تأثیر 0.27 دارد. همچنین نتایج روش تجزیه‌وتحلیل سوات به شکل نظام‌یافته استراتژی‌ ST پیشنهاد می‌دهد.

چکیده ترویج سبک زندگی شهدا در جهت الگوسازی برای نسل جوان یک ضرورت استراتژیک برای کشور محسوب می شود. محقق در این پژوهش درصدد است به مؤلفه های سبک زندگی سردار دلها از منظر جوانان دست یابد. روش نمونه­گیری برای پژوهش کیفی حاضر از نوع روش نمونه­گیری هدفمند و نظری است. تکنیک جمع‌آوری داده‌ها در این تحقیق مصاحبۀ نیمه ساخت یافته بوده است. در این پژوهش از 25 نفر از جوانان سنین بین 18 تا 35سال شهرستان نی ریز فارس مصاحبه گرفته شد. پساز تجزیه وتحلیلدادههایکیفی،پنجمؤلفه ایاصلی سبک زندگی و چند مقوله فرعی شناساییشد: سبک زندگی فرد محور (مهربانی، تواضع و فروتنی، ساده زیستی، شهرت گریزی، دنیا گریزی، عزّت نفس، قاطعیت، آرامش و طمأنینه)، سبک زندگی اجتماع محور (مردمی بودن، وحدت آفرینی، کمک به همنوعان)، سبک زندگی مدیریت محور (توانمندی و نبوغ نظامی، دشمن شناسی، شجاعت، مدیریت جهادی، قدرت تدبیر، مهارت ارتباطی)، سبک زندگی سیاست محور (همگرایی منطقه ای، استکبار ستیزی، فراجناحی و قدرت تحلیل و درک شرایط سیاسی، ولایت مداری)، سبک زندگی دین محور (خودسازی معنوی و خدامحوری، روحیه شهادت طلبی، تفکر عاشورایی، ارادت و تمسّک به معصومین (ع)). توجه به شاخص های سبک زندگی این شهید والامقام، می تواند جوانان را در مقابل توطئه‌های سوء و مخّرب بیگانگان بیمه نموده و در عین حال اصلاح رفتارهای ناپسند اجتماعی را تسریع بخشد.

چکیده گفتمان انقلاب اسلامی به عنوان یک الگوی ارزشی از همان ابتدای پیروزی، با موانع نظامی، سیاسی، اقتصادی روبرو بوده و تاکنون از همه آنها عبور کرده است اما در دهه چهارم از عمر انقلاب، عرصه پیچیده ای در مقابل نظام آغاز گردید که ویژگی های آن بسیار متفاوت از عرصه­ های دیگر است ودشمنان به دنبال مهار انقلاب از درون توسط سربازان فرهنگی خود هستند. تأکیدهای فراوان مقام معظم رهبری^{(مدظله العالی)} در این زمینه نشان از جدیت دشمنان و اهمیت بالای جنگ فرهنگی دارد. بیان عبارت ­های مانند تهاجم، شبیخون و نفوذ فرهنگی در سال­های اخیر، که در مناسبت ­های مختلف توسط مقام معظم رهبری ^{(مدظله العالی)} مورد تأکید قرار گرفته است. در این مقاله، پژوهشگران پس از بررسی مفهوم نفوذ و فرهنگ به تبیین تاکتیک های نفوذ فرهنگی از دیدگاه رهبری و درنهایت راهکارهای مقابله با آن پرداخته است. با توجه به موضوع پژوهش، با رویکرد روش تحلیل محتوا محور است روش پژوهش برای گردآوری داده ها، استفاده از کتب، مقالات و پایگاه اختصاصی مقام معظم رهبری^{(مدظله العالی)} بوده است. با جمع بندی مطالب، نتیجه گیری شد که امروزه دیگر سلطه بر کشورها با لشکرکشی ­امکانپذیر نبوده و استعمارگران با استفاده از روش نفوذ درسیاست ­های فرهنگی به دنبال دستیابی به اهداف خود می­باشند.